images
UN
UN
ကေလးေတြကိုဗီတာမင္တိုက္ေကြၽးရေသာ အေၾကာင္းရင္း
ေပါက္ေပါက္ Thursday, 05 November 2020
ျမန္မာတစ္ျပည္လံုးရွိ ၿမိဳ႕နယ္ျပည္ သူ႕က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနက က်န္း မာေရးဝန္ထမ္းမ်ားဦးေဆာင္ကာ သက္ ဆိုင္ရာရပ္ကြက္၊ ေက်းရြာအတြင္းရွိ အသက္ ေျခာက္လမွ ငါးႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္မ်ားအားလံုးကို ဗီတာမင္ေအ ႏွင့္ သန္ခ်ေဆးမ်ားတိုက္ေကြၽးျခင္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ျခင္း၊ လက္ေမာင္းလံုး ပတ္တိုင္းျခင္းတို႔ကိုျပဳလုပ္လ်က္ရွိသည္။
ဗီတာမင္ေအခ်ဳိ႕တဲ့ေသာ ကေလး မ်ားသည္ ပံုမွန္မႀကီးထြားႏိုင္ျခင္း၊ မၾကာ ခဏဖ်ားနာတတ္ျခင္း၊ ေရာဂါျဖစ္ပြား လွ်င္ျပင္းထန္ၿပီး အသက္အႏၲရာယ္ေတြ႕ ႏိုင္ျခင္း၊ ၾကက္မ်က္သင့္ေရာဂါျဖစ္ တတ္ျခင္းႏွင့္ မ်က္စိအျပင္တိမ္စြဲ၍ မ်က္ စိကြယ္တတ္ျခင္းစသည့္ ေရာဂါမ်ား ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ဗီတာမင္ေအျပည့္ဝေသာ ကေလးမ်ားသည္ ပံုမွန္ႀကီးထြားဖြံ႔ၿဖိဳး ျခင္း၊ က်န္းမာႀကံ႔ခိုင္ျခင္း၊ မ်က္ဝန္းမ်ား ေတာက္ပရႊန္းစို၍ မ်က္စိအျမင္အား ေကာင္းျခင္းကိုရရွိႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အသက္ ေျခာက္လမွ ငါးႏွစ္အတြင္း ကေလးငယ္မ်ားကို ဗီတာမင္ေအတိုက္ ေကြၽးရျခင္းျဖစ္သည္။ ဗီတာမင္ေအ ကခုခံအားက်န္းမာေရးႏွင့္ သေႏၶသား ႀကီးထြားျခင္းအတြက္ အေထာက္အကူ ေပးသျဖင့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မ်ားလည္း ဗီတာမင္ေအကို ျဖည့္စြက္စာအျဖစ္ ေသာက္သံုးေပးသင့္သည္။
ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ WHO ၏ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားအရ မူႀကိဳ အရြယ္ ကေလးသန္း ၁၉ဝ တြင္ ဗီတာမင္ေအခ်ဳိ႕တဲ့မႈရွိေနၾကၿပီး အျဖစ္ မ်ားေသာ ေဒသမ်ားမွာအာဖရိကႏွင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွတို႔ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဗီတာ မင္ေအေသာက္ထားသူ ကေလးမ်ားဟာ ဝက္သက္ေရာဂါျဖစ္ပါက ဝက္သက္ ဒဏ္ကို ခံႏိုင္ရည္ရွိၿပီး၊ ဝက္သက္ေၾကာင့္ ကေလးငယ္မ်ား အေသအေပ်ာက္ႏႈန္း လည္း က်ဆင္းသြားေၾကာင္းသိရသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ WHO ၏ အၾကံျပဳခ်က္ အရခ်ဳိ႕တဲ့ေသာႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ဝက္သက္ ေရာဂါျဖစ္ေနေသာကေလးမ်ားကို ဗီတာ မင္ေအ (100000 IU) ကို ႏွစ္ရက္ ဆက္တိုက္ တိုက္ေကြၽးခဲ့ရာ အထူးသျဖင့္ အသက္ႏွစ္ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ားတြင္ ဝက္သက္ေၾကာင့္ ေသေပ်ာက္ႏႈန္းသိသိ သာသာက်ဆင္းသြားေၾကာင္း ေလ့လာ ေတြ႔ရွိရသည္။
ဗီတာမင္ေအႏွင့္ ဒီဓာတ္မ်ားခ်ဳိ႕တဲ့မႈ က ေအာ္တစ္ဇင္ေရာဂါရွိေသာကေလး မ်ားတြင္အျဖစ္မ်ားၿပီး၊ ၄င္းခ်ဳိ႕တဲ့ျခင္း ကလည္း ေအာ္တစ္ဇင္ေရာဂါကို ပိုမို ဆိုးရြားေစသည္။
ဗီတာမင္ေအအေၾကာင္းသိေကာင္းစရာ
ဗီတာမင္ေအ (Vitamin A) ဆို သည္မွာအဆီေပ်ာ္ ဗီတာမင္တစ္မ်ဳိးျဖစ္ သည္။ ေဆးသိပၸံနည္းအရဘီတာ ကယ္႐ို တင္း (Beta-carotene) ဟုလည္းေခၚ သည္။ ခႏၶာကိုယ္အတြက္ အေရးႀကီး ေသာ သက္ေစာင့္ဓာတ္တစ္မ်ဳိးျဖစ္ၿပီး၊ ပဋိသေႏၶတည္ခ်ိန္မွစ၍ ဘဝနိဂံုးမခ်ဳပ္ခင္ အထိ သက္ရွိလူသားအားလံုးအတြက္ လိုအပ္သည္။ မ်က္စိအားေကာင္းေစရန္၊ ကိုယ္ခံအားစနစ္ တိုးတက္ျမင့္မားေစရန္၊ အေရျပားက်န္းမာေရးႏွင့္ အသည္းေရာင္ အသားဝါ၊ႏွာေစး၊ ပ်ဳိ႕အန္၊ ဆံပင္ကြၽတ္ ျခင္းတို႕မွကာကြယ္ႏိုင္ရန္အတြက္ ဗီတာ မင္ေအဓာတ္ကမရွိမျဖစ္ေပ။ ဗီတာမင္ေအ တစ္ေန႔တာလိုအပ္ခ်က္မွာ အမ်ဳိးသား အတြက္ 900 mcg၊ အမ်ဳိးသမီးအတြက္ 700 mcg ႏွင့္ ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ား အတြက္ 300-600 mcg ျဖစ္သည္။


ဗီတာမင္ေအ ၏ ေကာင္းက်ိဳးမ်ား
သက္ေစာင့္ဓာတ္တစ္မ်ဳိးျဖစ္ေသာ ဗီတာမင္ေအအစြမ္းက ေအာက္ပါေရာဂါ မ်ားအတြက္ေကာင္းက်ိဳးျပဳပါသည္။
ဗီတာမင္ေအလံုေလာက္စြာစားေပး ပါက ၾကက္မ်က္သင့္ေရာဂါ(ေခၚ) ညဘက္မျမင္ရေသာေရာဂါကိုကာကြယ္ ႏိုင္သည့္အျပင္ အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္ ခ်ိန္တြင္ျဖစ္တတ္ေသာအျမင္အာ႐ံုခ်ဳိ႕တဲ့ ျခင္း ျဖစ္စဥ္ကိုလည္းေႏွးေကြးသြားေစ သည္။
ဝက္ျခံေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ပါသည္။
အရိုးက်န္းမာေရးကိုတိုးတက္ေကာင္း မြန္ေစၿပီး၊ အ႐ိုးက်ဳိးႏိုင္ေျခကိုေလွ်ာ့ခ်ေပး သည္။
အပင္မွရရွိေသာဘီတာကယ္႐ိုတင္း လံုေလာက္ေအာင္ ျဖည့္စြက္စားေပးျခင္း ျဖင့္ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ၊ အဆုတ္ ကင္ဆာ၊ ဆီးအိမ္ကင္ဆာျဖစ္ေပၚမႈကို တားေပးႏိုင္သည္။
ငွက္ဖ်ား၊ HIV၊ ဝမ္းေလွ်ာျခင္း စသည့္တို႔တြင္လည္း ဗီတာမင္ေဆး ကုထံုးကိုအသံုးျပဳၾကသည္။
ရာသီေသြးဆင္းမ်ားေသာ အမ်ဳိး သမီးမ်ား၊ ရာသီမလာမီခံစားရေသာ နာက်င္မႈမ်ား၊ မိန္းမကိုယ္လမ္းေၾကာင္း ကူးစက္ေရာဂါမ်ား၊ မႈိေရာဂါမ်ား၊ ရင္သားတြင္ အလံုးအက်ိတ္ျဖစ္ျခင္း (ရင္သားတြင္ ေရအိတ္၊ အသားလံုးျဖစ္ ေသာေရာဂါ)ႏွင့္ ရင္သားကင္ဆာတို႔ကို လည္း ဗီတာမင္ေအက ကာကြယ္ေပးႏိုင္ သည္။
ဗီတာမင္ေအေဆးျပားကိုျဖည့္စြက္ စာအျဖစ္ ေသာက္သံုးျခင္းက ကိုယ္ဝန္ ေဆာင္ခ်ိန္၊ ေမြးဖြားစဥ္ႏွင့္ ႏို႔တိုက္ ခ်ိန္တို႔တြင္ HIV ပိုးရွိေသာ မိခင္မွ ကေလးသို႔ ကူးစက္မႈႏႈန္းကိုေလွ်ာ့ခ်ေပး ႏိုင္သည္။
အမ်ဳိးသားမ်ားတြင္ သုက္ေကာင္ အေရအတြက္မ်ားျပားသည္။
ဝက္ျခံသာမက ႏွင္းခူ၊ ကိုယ္ခႏၶာ တြင္ ခုခံအားစနစ္မူမမွန္မႈေၾကာင့္ အေရ ျပားေရာဂါျဖစ္ျခင္း၊ ႏႈတ္ခမ္းေရယုန္ ေပါက္ျခင္း၊ အနာျဖစ္ျခင္း၊ အပူေလာင္ ျခင္း၊ ၾကာဆူးေပါက္ျခင္း၊ မ်ဳိး႐ိုးေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာအေရျပားအဖတ္မ်ားကြာက်ျခင္း ႏွင့္ အနီကြက္မ်ားထေသာအေရျပား ေရာဂါစသည္တို႔အတြက္ကိုလည္း ဗီတာ မင္ေအက လြန္စြာေဆးဖက္ဝင္ပါသည္။
အစာအိမ္ႏွင့္ အူလမ္းေၾကာင္းတြင္ ျဖစ္ေသာအနာမ်ား၊ မ်ဳိး႐ိုးေၾကာင့္ျဖစ္ ေသာ အစာေျခအင္ဇိုင္း ခ်ိဳ႕တဲ့ေသာ ေရာဂါ၊ ထိပ္ကပ္နာ၊ ဓာတ္မတည့္မႈ ေၾကာင့္ ႏွာရည္ယိုႏွာေစးျခင္း၊ ဆီးလမ္း ေၾကာင္းပိုးဝင္ျခင္းတို႔ကိုကုသရန္ ဗီတာ မင္ေအကအစြမ္းထက္သည္။
Shigella ပိုးေကာင္ေၾကာင့္ ဝမ္းေလွ်ာ ျခင္း၊ ဦးေႏွာက္ႏွင့္ အာ႐ံုေၾကာဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ား၊ ႏွာေခါင္းႏွင့္ ဆိုင္ေသာ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား၊ အနံ႔မရရွိေတာ့ျခင္း၊ ဓာတ္မတည့္မႈေၾကာင့္ ရင္က်ပ္ျခင္း၊ အဆက္မျပတ္ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ ဆီး ေက်ာက္တည္ျခင္း၊ သိုင္းရြိဳက္အက်ိတ္ မူမမွန္ျခင္း၊ ေသြးအားနည္းျခင္း၊ နား ေလးျခင္း၊ နားအူျခင္းႏွင့္ ပါးစပ္ထဲတြင္ အျဖဴဖတ္မ်ားျခင္း (leukoplakia) တို႔ အတြက္ ဗီတာမင္ေအက ေကာင္းက်ိဳး ျပဳသည္။
ကင္ဆာေရာဂါ တခ်ိဳ႕ကို ကာကြယ္ ရန္ႏွင့္ကုသရန္၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ားကို ကာကြယ္ရန္၊ အိုမင္း ရင့္ေရာ္မႈကို ေလွ်ာ့ခ်ရန္ ဗီတာမင္ေအ ေဆးျပားကို ေသာက္သံုးသင့္ပါသည္။
ဗီတာမင္ေအက အနာက်က္ျမန္ေစ ရန္၊ အေရးေၾကာင္းမ်ား ေလ်ာ့နည္းေစရန္ ႏွင့္ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္မွ ကာကြယ္ ေပးရန္ စသည္တို႔အတြက္ အသံုးဝင္ သည္။
ဗီတာမင္ေအၾ<ြကယ္ဝေသာ
အစားအစာမ်ား
အစားအေသာက္မ်ားထဲတြင္ ဗီတာ မင္ေအ ပါရွိပါကခုခံအားစနစ္ က်န္းမာ လာေစပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သင့္ခႏၶာ ကိုယ္တြင္း ဗီတာမင္ေအဓာတ္မ်ား ျပည့္စံုလံုေလာက္ေစရန္အတြက္ ေအာက္ ေဖာ္ျပပါ အစားအစာမ်ားကို စားသံုးႏိုင္ ၾကပါေစေၾကာင္း အၾကံျပဳလိုပါသည္။
ဗီတာမင္ေအကို အပင္မွ ရႏိုင္သလို တိရစၧာန္ထြက္ပစၥည္းမ်ားကလည္း ရႏိုင္ သည္။ အပင္မွရေသာ ဗီတာမင္ေအက Provitamin (Beta-carotene) ျဖစ္ သည္။ Provitamin ကို ဗီတာမင္ေအ အစြမ္းျဖစ္ေအာင္ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ဓာတ္ ေျပာင္းရသည္။ ဥပမာ အမဲအသည္း၊ တူနာငါး၊ ၾကက္ဥအႏွစ္၊ ေထာပတ္၊ ငါးၾကီးဆီ၊ ပင္လယ္ငါး၊ ႏြားႏို႕၊ ၾကက္ အသည္း (အထူးသျဖင့္ ၾကက္ဆင္ အသည္း)စသည့္ တိရစၧာန္ႏွင့္တိရစၧာန္ ထြက္ ပစၥည္းမ်ားမွရေသာ ဗီတာမင္ေအ က လူ႕ခႏၶာကုိယ္မွာ ခ်က္ခ်င္း အသံုးခ် ႏိုင္ေသာ ဗီတာမင္ေအအမ်ဳိးအစား ျဖစ္ သည္။
လိေမၼာ္သီး၊ ကန္စြန္းဥအဝါေရာင္၊ မုန္လာဥနီ၊ တ႐ုတ္ဆီးသီးေျခာက္၊ သခြားေမႊးသီး၊ သေဘၤာသီး၊ မက္မြန္သီး၊ သရက္သီးမွည့္၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ ပန္း င႐ုပ္ပြ (အခ်ိဳ)၊ ကိုက္လံ၊ ဆလတ္ရြက္၊ ဟင္းႏုနယ္ရြက္၊ မုန္ညင္းစိမ္း၊ ပင္စိမ္း ရြက္၊ ဗိုလ္စားပဲသီး၊ အမဲအသည္း၊ ေကြကာ အုတ္အၾကမ္းတို႕တြင္ Provitamin (Beta-carotene) ကို လံုေလာက္ စြာ ရရွိႏိုင္သည္။