images
UN
UN
တာဝန္ေက်လိုေသာမီဒီယာသမားမ်ား ရင္ဆုိင္ေနရသည့္စိုးရိမ္ဖြယ္အေျခအေနမ်ား
ျပည္႕ၿဖိဳးႏုိင္ Sunday, 14 June 2020

(ယမန္ေန႔မွအဆက္)
ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းရွိ ေဒသအလိုက္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈအေျခအေနကို ေလ့ လာၾကည့္မည္ဆုိပါက ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္မ်ားသည္ တုိက္ပြဲမ်ားဆက္ လက္ျဖစ္ပြားေနသည့္ေဒသမ်ားျဖစ္သည္ ဟု ေတြ႕ရွိရမည္ျဖစ္သည္။ ေအာင္မာန္ ဦးသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ ေဆြနီး မ်ိဳးစပ္ေတာ္သူတစ္ဦးအား အင္တာဗ်ဴး ျပဳလုပ္ကာ ေမးျမန္းၿပီးေနာက္ ေရးသား ေဖာ္ျပခဲ့ျခင္းေၾကာင့္မတရားအသင္းဆက္ သြယ္မႈျဖင့္ တရားစြဲဆိုခံခဲ့ရျခင္းျဖစ္ကာ ေထာင္ဒဏ္သံုးႏွစ္အထိ က်ခံရမည္ျဖစ္ သည္။
လက္ရွိအခ်ိန္၌ ရခိုင္ျပည္နယ္သည္ ထိလြယ္ရွလြယ္အေျခအေနမ်ားစြာရွိေနသည့္ ေဒသတစ္ခုျဖစ္သည္ဟု သတ္မွတ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ရခိုင္ျပည္ နယ္၌AA လက္နက္ကိုင္အၾကမ္းဖက္ ေသာင္းက်န္းသူအဖြဲ႕ႏွင့္တပ္မေတာ္ၾကား တြင္ တုိက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိသည္။ တပ္မေတာ္အစိုးရလက္ထက္တြင္ဂ်ာနယ္ လစ္တစ္ဦးအျဖစ္ ေအာင္ျမင္စြာ ျဖတ္ ေက်ာ္ႏုိင္ခဲ့သူတစ္ဦးက လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ သတင္းေရးသားေဖာ္ျပမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရာ ၌ ကေလာင္အမည္ႏွင့္ပတ္သတ္၍ အာမ ခံႏုိင္ျခင္း ရွိ မရွိ စဥ္းစားျခင္း၊ လံုျခံဳ စိတ္ခ်ရသည့္ေနစရာ ရွိျခင္း၊ သက္ေသ အေထာက္အထားမ်ား ထိန္းသိမ္းျခင္း စသည္မ်ား မလိုအပ္ဘဲ သတင္းေပးပို႔ ႏုိင္သည့္အေျခအေနေရာက္ရွိေစရန္ ေမွ်ာ္ လင့္ေၾကာင္း၊ အခ်ိဳ႕ေသာ ဂ်ာနယ္လစ္ မ်ားအေနျဖင့္ လံုျခံဳစိတ္ခ်ရမႈ အရွိဆံုး လမ္းေၾကာင္းမ်ိဳးကို ေရြးခ်ယ္လုပ္ေဆာင္ လ်က္ရွိေၾကာင္း ေျပာသည္။ ေအာင္မာန္ ဦးက ၄င္း၏သတင္းဌာနတြင္တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ေနေသာဂ်ာနယ္လစ္မ်ားအေန ျဖင့္ Facebookတြင္ တုိက္႐ိုက္တင္ ဆက္ျခင္းမ်ိဳး ျပဳလုပ္လ်က္ရွိကာ ေဒသ အသီးသီးတြင္ သတင္းမ်ားေပးပို႔ရန္ သို႔ မဟုတ္ ေရးသားရန္ စိတ္ဝင္စားသူမ်ား ၏အားကို ရယူကာ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရာ ေဒသမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ျဖစ္စဥ္ မ်ား၏သတင္းဓါတ္ပံုမ်ား ရရွိေအာင္ ႀကိဳးပမ္းလ်က္ရွိေၾကာင္းေျပာသည္။အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏ထိပ္တန္း တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးျဖစ္သည့္အျပင္အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္က ထုတ္ေဝလ်က္ရွိ ေသာဂ်ာနယ္တစ္ေစာင္အား ႀကီးၾကပ္ေန သည့္မံုရြာေအာင္ရွင္က မီဒီယာ လြတ္ လပ္ခြင့္ ေလ်ာ့က်သြားျခင္း မရွိေသာ္ လည္း သတင္းတင္ဆက္ေရးသားမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရာတြင္ အကန္႔အသတ္မ်ား ရွိလာ ေၾကာင္း ေျပာသည္။ မံုရြာေအာင္ရွင္က မွန္မွန္ကန္ကန္လုပ္ေဆာင္သူမ်ားအေနျဖင့္ ဂ်ာနယ္လစ္မ်ား၏သေဘာကို နားလည္ ရန္ လိုအပ္မည္ျဖစ္သည့္အျပင္ တာဝန္ရွိ သူမ်ားဘက္မွလည္း ဂ်ာနယ္လစ္မ်ား အား တရားစြဲဆိုအေရးယူမႈမ်ား မျပဳလုပ္ မီ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္မည္သည့္ အေၾကာင္းအရင္းေၾကာင့္ ဆက္သြယ္ျခင္း ျဖစ္သည္ဆိုေသာအခ်က္အားသံုးသပ္သင့္ သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ထုိင္းႏိုင္ငံထဲတြင္ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခု ခန္႔ ေနထုိင္ခဲ့ရသည့္ဧရာဝတီသတင္းဌာန မွ Lawi Weng က မီဒီယာသမားမ်ား အေနျဖင့္ ေၾကာက္ရြံျခင္း၊ ျပည္ႏွင္ဒဏ္ ရင္ဆုိင္ရႏုိင္ျခင္းစသည္မ်ားအတြက္ စိုး ရိမ္စရာမလိုဘဲ သတင္းႏွင့္ေဆာင္းပါး မ်ားအား သမာသမတ္က်စြာ ေရးသား ခြင့္ရွိသည့္အေျခအေနမ်ိဳး လုိအပ္သည္ ဟု ေျပာသည္။ ၄င္းသည္ ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္ အတြင္း၌ ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ ျပန္လည္ေရာက္ ရွိလာခဲ့သူျဖစ္သည္။
၄င္းက 'ကြၽန္ေတာ္ တုိ႔ေရွ႕မွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ျဖစ္စဥ္ေတြရွိေန ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမင္ေတြ႕ေနရတဲ့ အေၾကာင္းအရာတုိင္းကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ သတင္းေရးသားတင္ဆက္ခြင့္ မရွိပါဘူး' ဟု ေျပာသည္။ ကမၻာ့မီဒီယာလြတ္လပ္ ခြင့္ဆုိင္ရာညႊန္ကိန္းတြင္ ေအာက္ဆံုးနား ေရာက္ေနခဲ့သည္ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္မွ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ၾကားကာလတြင္ အဆင့္ ၂ဝ ခန္႔ ျမင့္တက္လာခဲ့သည္။ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတဦးသိန္းစိန္ေခါင္းေဆာင္ ေသာအစိုးရလက္ထက္တြင္ မီဒီယာလြတ္ လပ္ခြင့္ဆုိင္ရာညႊန္ကိန္း ျမင့္တက္လာခဲ့ ျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ဆုိင္ ရာညႊန္းကိန္းသည္ အဆင့္ဆက္လက္ျမင့္ တက္ျခင္း မရွိဘဲ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ႏုိင္ငံ ေပါင္း ၁၈ဝ ပါဝင္ရာတြင္ အဆင့္၁၄၉ ေနရာသို႔ ေရာက္ရွိလ်က္ရွိသည္။ ျပန္ ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာနတြင္ ဒုတိယဝန္ႀကီး အျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္လ်က္ရွိေသာ ဦးေအာင္လွထြန္းက 'ကြၽန္ေတာ့္အျမင္ အရ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ မီဒီယာလြတ္လပ္ ခြင့္ဆုိတာဟာ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုခု ဒါမွ မဟုတ္ အျခားတစ္ေယာက္ေယာက္က အဆင့္သတ္မွတ္ေပးတာထက္လက္ေတြ႕ ေျမျပင္ထဲမွာ က်င္လည္ေနတဲ့မီဒီယာ သမားေတြဘက္က ဘယ္လိုခံစားခ်က္ရွိ လဲဆိုတာက ပိုအေရးႀကီးတယ္လုိ႔ ယံု ၾကည္ပါတယ္'ဟု ေျပာသည္။ မတရား အသင္းသို႔မဟုတ္အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္း အျဖစ္ ေၾကညာခံထားရသည့္အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ အေရးယူခံရ သည့္မီဒီယာသမား ေလးဦးထက္မနည္း ရွိေနၿပီျဖစ္သည္။ AAအၾကမ္းဖက္လက္ နက္ကိုင္ေသာင္းက်န္းသူအဖြ႕ဲ၏ေျပာေရး ဆိုခြင့္ရွိသူအား ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ျခင္း ေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္မႈဥပေဒျဖင့္ အမႈဖြင့္ ခံခဲ့ရေသာVoice of Myanmar သတင္း ဌာနတည္ေထာင္သူကိုေနမ်ိဳးလင္းသည္ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံရၿပီးေနာက္ ၁ဝ ရက္ ခန္႔အၾကာတြင္ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာ ခဲ့သည္။ ကိုေနမ်ိဳးလင္းက 'ဂ်ာနယ္လစ္ တစ္ဦးလည္းျဖစ္တဲ့ကြၽန္ေတာ့္ဇနီးကိုယ္ တုိင္က ကြၽန္ေတာ္လုပ္ေနတာေတြရပ္သင့္ ၿပီလို႔ ေတြးေနခဲ့ပါၿပီ။ အႏၲရာယ္ေတြ ပိုမို ႀကီးမားလာသလို ကြၽန္ေတာ္တုိ႔လုပ္ငန္း အတြက္ ပိုေကာင္းတဲ့အရာေတြေရာက္မ လာပါဘူး'ဟု ေျပာသည္။
(Ref; Refusing to be silenced, some Myanmar journalists work from shadows By Reuters)